W. H. Auden: Ισπανία

Χθες όλο το παρελθόν. Η γλώσσα του μεγέθους

Απλωμένη μέχρι την Κίνα κατά μήκος των εμπορικών αρτηριών·  

Η διάδοση του άβακα και των μεγαλιθικών κατασκευών· 

 Χθες ο υπολογισμός του ύψους από τις σκιές σε κλίματα ηλιόλουστα.

Χθες η καταχώρηση της ασφάλειας σε δελτία,

Η ραβδοσκοπία αναζητώντας ύδατα υπόγεια·

Χθες η εφεύρεση τροχών και ρολογιών, το ημέρωμα των αλόγων.

 Χθες ο ταραχώδης κόσμος των θαλασσοπόρων.   

Χθες η κατάργηση νεράιδων και γιγάντων

Το οχυρό να κοιτάζει την κοιλάδα σαν πέτρινος αετός

                                      Το παρεκκλήσι χτισμένο στο δάσος·

Χθες οι σκαλισμένοι άγγελοι και οι δαίμονες του φόβου·

Η δίκη των αιρετικών ανάμεσα στις πέτρινες στήλες·

Χθες οι θεολογικοί καβγάδες στις ταβέρνες

                        Και οι θαυματουργές ιάσεις στις πυγές·

Χθες τα Σάββατα των μαγισσών. Αλλά σήμερα ο αγώνας.

Χθες η εγκατάσταση των δυναμό και των τουρμπίνων,

Η κατασκευή σιδηροδρόμων στην έρημο της αποικίας·

                        Χτες η κλασσική διάλεξη

Για την καταγωγή του ανθρώπου. Αλλά σήμερα ο αγώνας.

Χθες η πίστη στην απόλυτη αξία τη Ελλάδας,

Η αυλαία που πέφτει πάνω στον θάνατο του ήρωα·

              Χθες η προσευχή στο ηλιοβασίλεμα

Και η λατρεία των τρελών. Αλλά σήμερα ο αγώνας.

Καθώς ο ποιητής ψιθυρίζει, έκθαμβος ανάμεσα στα πεύκα,

Ή εκεί όπου ο λυτός καταρράκτης τραγουδά συμπαγής ή κάθετος

Στον γκρεμό πλάι στον γερτό τον πύργο:

‘’Ω, Όραμά μου. Ω στείλε μου του ναυτικού την τύχη.’’

Και ο ερευνητής εξετάζει με τα όργανά του

Σε επαρχίες απάνθρωπες, το αρρενωπό βακτήριο   

Ή τον γιγάντιο Δία ολοκληρωμένο:

‘’Αλλά οι ζωές των φίλων μου. Ζητώ να μάθω. Ζητώ να μάθω.’’

Και οι φτωχοί, στα παγωμένα καταλύματά τους, αφήνοντας να γλιστρήσουν τα φύλλα της  απογευματινής εφημερίδας:

‘’Η μέρα μας είναι η απώλεια μας, Ω Ιστορία δείξε μας τον χειριστή , τον Οργανωτή, Χρόνε το δροσιστικό ποτάμι’’.

Και τα έθνη συνδυάζουν το κάθε κλάμα, επικαλούνται τη ζωή που σχηματίζει του καθενός τα σπλάχνα και επιβάλει

Τον ιδιωτικό νύχτιο τρόμο:

‘’Μήπως δεν ιδρύσατε την πολιτεία του σφουγγαριού,

‘’Μήπως δεν αναθρέψατε την αχανή στρατοκρατορία του καρχαρία και της  τίγρης, δεν δημιουργήσατε τα θαρραλέα  καντόνια του κοκκινολαίμη;  

Μεσολαβήστε. Ω κατεβείτε σαν περιστέρια,

Σαν  πατεράδες μανιασμένοι ή  σαν πράοι μηχανικοί, αλλά κατεβείτε.’’

Και η ζωή, αν ποτέ της απαντήσει, αποκρίνεται από την καρδιά

Και τα μάτια και τους πνεύμονες, από τα μαγαζιά και τις πλατείες της πόλης.

‘’Ω όχι, δεν είμαι ο υποκινητής·

Όχι σήμερα· Όχι για εσάς. Για εσάς είμαι

‘’Ο πειθήνιος κόλακας, η παρέα στα μπαρ, το εύκολο  θύμα.

Όλα όσα κάνετε είμαι. Ο όρκος σας πως θα είστε

    Καλοί, η εύθυμη ιστορία σας.

Είμαι η φωνή της δουλειάς σας και είμαι ο γάμος σας.   

‘’Ποια είναι η πρότασή σας; Να χτίσω την δίκαιη πολιτεία; Θα το κάνω.

Συμφωνώ. Ή μήπως είναι μια συμφωνία αυτοκτονίας, η αναζήτηση του ρομαντικού θανάτου; Πολύ καλά, δέχομαι, γιατί

Είμαι η επιλογή σας, η απόφασή σας. Ναι είμαι η Ισπανία.’’ 

Πολλοί ακούσαν τη φωνή σε απόμακρες χερσονήσους,

Σε νυσταλέες πεδιάδες, στα αλλιώτικα νησιά των ψαράδων

                                     Ή στην φθαρμένη καρδιά της πόλης

Άκουσαν και αποδήμησαν σαν τους γλάρους ή του λουλουδιού τους σπόρους.

Κόλλησαν σα γρέζια στις μακριές ταχείες που τρεκλίζαν

Μέσα από άδικους τόπους, μέσα  στη 

                                                                  νύχτα, μέσα από σήραγγες αλπικές·  

                                       Διέσχισαν ωκεανούς·

Διαβήκανε φαράγγια. Όλοι προσέφεραν τη ζωή  τους.

Σε αυτό το άνυδρο τετράγωνο, σε αυτό το ακρωτηριασμένο θραύσμα της ζεστής Αφρικής, άτεχνα συγκολλημένο στην εφευρετική Ευρώπη·

Σε αυτό το αυλακωμένο απ τα ποτάμια οροπέδιο,

Οι στοχασμοί μας ενσαρκώνονται·  τα απειλητικά σχήματα του πυρετού μας

Είναι ζωντανά, με ακρίβεια ορισμένα. Γιατί οι φόβοι που μας έκαναν να ανταποκριθούμε στη φαρμακευτική διαφήμιση, στα φυλλάδια χειμερινών κρουαζιέρων

                                             Έχουν γίνει τάγματα εισβολέων·

Και τα πρόσωπά μας, λαξεμένα σε ιδρύματα, αλυσίδες μαγαζιών, ερείπια

Σκορπούν την απληστία τους όπως το εκτελεστικό απόσπασμα και η βόμβα.

Η Μαδρίτη είναι η καρδιά. Οι στιγμές της τρυφερότητάς μας ανθίζουν

                   Σαν το ασθενοφόρο ή τον αμμόσακο·

Οι ώρες της φιλίας μας στον λαϊκό στρατό.

Αύριο, ίσως το μέλλον. Η αναζήτηση του μόχθου

Και η κίνηση των μηχανών·  η σταδιακή μελέτη όλων των Οκτάβων της  ακτινοβολίας·

Αύριο η διεύρυνση της συνείδησης δαμάζοντας τη δίαιτα και την αναπνοή.

Αύριο η επανεφεύρεση της ρομαντικής αγάπης,

οι φωτογραφίσεις των κοράκων·   όλη η απόλαυση κάτω από

                     τον επιτακτικό ίσκιο της Ελευθερίας·

Αύριο η ώρα των εορταστικών πομπών και των μουσικών,

Η όμορφη βουή της χορωδίας κάτω από τον θόλο.

Αύριο η ανταλλαγή συμβουλών για την ανατροφή των σκύλων,

                 Η ενθουσιώδης εκλογή προέδρων                    

Από άξαφνο δάσος χεριών. Αλλά σήμερα ο αγώνας.

Αύριο για τους νέους οι ποιητές να ξεσπούν σαν βόμβες,

Οι βόλτες δίπλα στη λίμνη, οι εβδομάδες της απόλυτης επικοινωνίας·

           Αύριο οι ποδηλατοδρομίες

Στα προάστια τα βράδια του καλοκαιριού. Αλλά σήμερα ο αγώνας.

Σήμερα η σκόπιμη αύξηση των προοπτικών θανάτου,

Η συνειδητή αποδοχή της ενοχής στον αναγκαίο φόνο·

Σήμερα το ξόδεμα των δυνάμεων

Στην μονότονη εφήμερη προκήρυξη και στο βαρετό συλλαλητήριο.                           

Σήμερα η προσωρινή παρηγοριά: το μοιρασμένο τσιγάρο,

Τα τραπουλόχαρτα στον μισόφωτο αχυρώνα, η πρόχειρη μουσική,

                   Τα χυδαία αστεία·  σήμερα

Η τυφλή και πρόχειρη αγκαλιά πριν πληγωθείς.

Τα αστέρια είναι νεκρά. Τα ζώα δεν θα κοιτάξουν.

Μείναμε μόνοι με τον καιρό μας και ο χρόνος είναι λίγος,

             Και η Ιστορία στους ηττημένους

Μπορεί να λέει Αλλοίμονο, μα ούτε βοηθάει ούτε συγχωρεί.

  

(Μάρτης, 1937)

(μετάφραση Θ. Τσ.)

(Στο τεύχος 12, του περιοδικού τα Ποιητικά )

 

Το ΠΑΣΟΚ και ο Σαίξπηρ

Ας κάτσουμε κατάχαμα κι ας πούμε ιστορίες πικρές για το τέλος βασιλιάδων.
(Ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ μιλά μέσα από το στόμα του Ριχάρδου του Β΄)

Ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ, περιγράφει στον Μάκβεθ το ζήτημα της εξουσίας ως το «κυρίαρχο θέμα» (the imperial theme). Η μικρογεωγραφία της εξουσίας διαπερνά το κάθε σαιξπηρικό έργο, ειπωμένη σε όλες τις εκδοχές και τις παραλλαγές της ως επιθυμία, ως τιμωρία, ως απώλεια, ως παιχνίδι ή ως νέμεση, με όρους άλλοτε πολιτικούς, άλλοτε ηθικούς και άλλοτε υπαρξιακούς. Δεν είναι παράλογο, λοιπόν, -αν δεχτούμε το χαρακτηρισμό του ομότεχνου και φίλου του Μπεν Τζόνσον πως ο Σαίξπηρ ήταν ο ποιητής «όχι μιας εποχής αλλά όλων των καιρών»- να εξετάζουμε τις εκφάνσεις της εξουσίας στην εκάστοτε εποχή, υπό το πρίσμα του σαιξπηρικού λόγου, των χαρακτήρων, των δεσμών και των συγκρούσεων που κληροδότησε στην ανθρώπινη αφήγηση.

Κατά τη διάρκεια της μεταπολίτευσης, δεν υπήρξε φορέας που να ενσάρκωσε, να χειρίστηκε και να προσδιόρισε την εξουσία, εντονότερα από το ΠΑΣΟΚ. Μέσα από τις πρωτεϊκές του μεταμορφώσεις, το κόμμα μάς αφηγήθηκε την εξουσία ως πεπρωμένο, ως τρόπαιο, ως εκτέλεση, ως διάψευση, ως ομηρία, ως επιβολή και ως απώλεια. Σήμερα που το ΠΑΣΟΚ φτάνει στο βιολογικό του πέρας ή έστω στην απώλεια του μεγέθους που σηματοδοτούσε την ταυτότητα του, σήμερα που καμία αρετή δεν είναι ικανή να μπολιάσει τη γέρικη γενιά του (Άμλετ, III, 1, 117), το δράμα μπουσουλά προς την πέμπτη, την τελευταία του πράξη, το πρόσφατο παρελθόν περνά στην ιστορία και ο ελισαβετιανός ποιητής, μας απαγγέλλει πράσινες ομοιοκαταληξίες για το πώς οι βασιλιάδες χάνονται.
Τυποποιημένες πομπώδεις φράσεις, όπως το δαχτυλίδι της διαδοχής, ο εμφύλιος μεταξύ των βουλευτών και οι βαρόνοι του κόμματος, έρχονται να αποσπαστούν από τον κοινότοπο λόγο της τηλεοπτικής δημοσιογραφίας και να συναντήσουν την κυριολεξία τους στα θεατρικά αρχέτυπα του σαιξπηρικού έργου. Στην Ελλάδα του νεποτισμού και της οικογενειοκρατίας, όπου όμοια επώνυμα διαδέχονται το ένα το άλλο σε ίδιες πολιτικές θέσεις, αριθμούμε τους συνονόματους διαδόχους ώστε να μην τους μπερδεύουμε. Όμοια με τη Δούκισσα του Γιορκ στον Ριχάρδο τον Γ’ περιγράφουμε τη σκυταλοδρομία της στασιμότητας στη νομή της εξουσίας: Είχα έναν Εδουάρδο, κι ο Ριχάρδος τον σκότωσε, είχα έναν Ερρίκο, κι ο Ριχάρδος τον σκότωσε. Είχες έναν Εδουάρδο, κι ο Ριχάρδος τον σκότωσε. Είχες έναν Ριχάρδο κι ο Ριχάρδος τον σκότωσε.

Προσωπολατρεία

Μιλώντας για την ιστορία του ΠΑΣΟΚ, σε μεγάλο βαθμό μιλάμε για τον Ανδρέα Παπανδρέου (με σαιξπηρικούς όρους Παπανδρέου ο Β’), τον άνθρωπο που ίδρυσε, προσδιόρισε και ηγεμόνευσε στο κόμμα για 22 χρόνια. Ο τρόπος που άσκησε την ηγεμονία του στο ΠΑΣΟΚ, χωρίς περιθώρια οποιασδήποτε αμφισβήτησης, και η δημιουργία ενός κόμματος καθαρά αρχηγοκεντρικού έδωσαν στο πρόσωπο του Ανδρέα Παπανδρέου τις διαστάσεις σαιξπηρικού ηγεμόνα, ο οποίος κάθεται ολομόναχος στο θρόνο και δίπλα του ούτε σύμβουλος (Κοριολανός, IV,6,29). Το προφίλ του απόλυτου ηγέτη ήταν κάτι το οποίο παγιώθηκε ήδη από τις πρώτες εκκαθαρίσεις στο κόμμα με τις διαγραφές της Δημοκρατικής Άμυνας το 1975 και των τροτσκιστών το 1976, σε μια λιγότερο ματωμένη επανάληψη των εκκαθαρίσεων του Μάκβεθ στο δρόμο του προς την εξουσία. Και δίπλα στο σημείο που φυτεύεται ο θρόνος του ηγεμόνα, φύονται τα σφουγγάρια που ρουφάνε του βασιλιά την εύνοια, τα δώρα, τ’ αξιώματα (Άμλετ, IV, 2, 15), οι λειτουργικοί υπασπιστές σαν τον Ρόζενκραντς και τον Γκίλντενστερν ή σαν τον Άκη Τσοχατζόπουλο και τον Κώστα Λαλιώτη (2/3 της παλιάς «τρόικας» του ΠΑΣΟΚ) καθώς και πρόσωπα που διατρανώνουν την άνευ όρων αφοσίωση στον Αρχηγό σαν τον Κίμωνα Κουλούρη και τον Ευάγγελο Γιαννόπουλο, επιτρέποντας Του να πει σαν άλλος Δούκας του Μπάκιγχαμ: Τα κατάπληχτα βλέμματα και τα ψεύτικα χαμόγελα τα έχω στη διάθεσή μου, πάντοτε έτοιμα να υπηρετήσουν ό,τι ώρα θελήσω τα στρατηγήματά μου. (Ριχάρδος ο Γ, III, 5, 11).

Στην οροσειρά της διαφθοράς

Στα χαρακτηριστικά αυτά πρέπει να προστεθεί και η προσωπολατρία που ο Ανδρέας Παπανδρέου καλλιέργησε στη σχέση του με το λαό. Μια λατρεία που εύκολα θα συγχωρούσε τις ματαιωμένες υποσχέσεις για μια αλλαγή (κυρίαρχο σύνθημα των εκλογών του ’81) που δεν ήρθε, για μια αλλαγή, που τελικά αλλού κατέληξε [πως περιγελάνε οι τύχες, κι οι μεταβολές γεμίζουν της αλλαγής την κούπα με πιοτά διάφορα! (Ερρίκος ο Δ’, III, 1, 52-53)]. Είναι η λατρεία που του τρέφει ο πολύς λαός, έτοιμος να πνίξει τ’ αδικήματα του στης αγάπης τα νερά (Άμλετ, IV, 7,17) , η λατρεία που θα τον φέρει από το σκάνδαλο Κοσκωτά πίσω στο 47% των εκλογών του 1993.
Η ΠΑΣΟΚική οροσειρά της διαφθοράς -της οποίας το σκάνδαλο Κοσκωτά υπήρξε ίσως η πιο ψηλή βουνοκορφή- μπορεί να βρει αντιστοιχίες σε πολλούς στίχους του Σαίξπηρ. Έτσι διαβάζουμε για τη διαβρωτική δύναμη του χρήματος στον Τίμωνα τον Αθηναίο: Τούτος ο κίτρινος ο δούλος δένει λύνει νόμους. Ευλογάει καταραμένους. Κάνει λατρευτή τη λέπρα. Δίνει στους κλέφτες θέση πλάι σε γερουσιαστές και τίτλους, προσκυνήματα χειροκροτήματα (IV, 3, 26). Σε μια επίδειξη ενόρασης μάλιστα, ο Σαίξπηρ προβλέπει τον «Κουτσονόμο»: Στα ρεύματα της διαφθοράς τούτου του κόσμου, μπορεί της αμαρτίας το χρυσωμένο χέρι να παραπετάει το δίκιο και της παρανομίας τα λάφυρα συχνά θα δεις να εξαγοράζουνε τον νόμο (Άμλετ III, 3, 57).

Ο «επάρατος άλλος»

Με την πτώση του Ανδρέα Παπανδρέου, αρχίζει ο πόλεμος της διαδοχής (κάθε δάχτυλο και βασιλιάς θα σχολιάσει ο βασιλιάς Ληρ), ο οποίος είχε γίνει εμφανής ήδη από τα γεγονότα στο Πεντελικόν το 1990. Τελικά το 1996 πρωθυπουργός θα γίνει ο Κώστας Σημίτης. Ο Σημίτης ενσαρκώνει στο ΠΑΣΟΚ τον σαιξπηρικό ρόλο του «επάρατου άλλου», του ξένου σώματος μέσα στο «σοσιαλιστικό» και λαϊκίστικο ΠΑΣΟΚ, φιγούρα όμοια με τον Οθέλλο ή τον Σάυλοκ που αν και βρίσκονται ως ξένοι στο σύνολο, καταφέρνουν να του επιβληθούν και να κυριαρχήσουν. Αντίθετα ο διάδοχός του, Γιώργος Παπανδρέου, θυμίζει τον ανίκανο απόγονο των κραταιών ηγεμόνων, μια φιγούρα βγαλμένη από τα πιο φθαρμένα ιπποτικά ρομάντζα μια και η μόνη ιδιότητα που είχε να επιδείξει είναι ένα επώνυμο (Τ’ άσημο το όνομα απ’ τον τίτλο το μεγάλο μια φήμη μάταιη το χωρίζει, τίποτ’ άλλο (Ριχάρδος ο Γ’ I, 4, 78).
Στην πινακοθήκη των ΠΑΣΟΚικών χαρακτήρων, θα μπορούσαμε να συναντήσουμε πολλές ακόμα αντιστοιχίες. Να δούμε τον Θόδωρο Πάγκαλο ως έναν ανεστραμμένο Φάλσταφ, που αντί για χωρατά διατυπώνει μισάνθρωπα ευφυολογήματα, τον Ευάγγελο Βενιζέλο να μιλάει ένα σωρό από τίποτα (Έμπορος της Βενετίας, I, 1, 114) και ίσως το γούστο μας, μας αποτρέψει από έναν παραλληλισμό της Λαίδης Μάκβεθ με την Δήμητρα Λιάνη. Από τη Ρώμη του Ιουλίου Καίσαρα μέχρι τη Δανία του Άμλετ και από την Αγγλία του Ριχάρδου του Γ’ μέχρι την Ελλάδα του Παπανδρέου του Γ’, η διαφθορά, η ασυνειδησία και η κατάχρηση της δύναμης δεν αλλάζουν στο βάθος της εξουσίας, απλά της φορούνε νέες μάσκες, κρύβουνε με νέες επιφάνειες ένα πρόσωπο παλαιό. Ας κλείσουμε λοιπόν (σε πείσμα όλου του προηγούμενου άρθρου) με μια ομηρική ευχή από την πρώτη ραψωδία της Οδύσσειας: 

Έτσι ας χαθεί όποιος παρόμοια πράξει.

(στην εφημερίδα Εποχή. Φώτοσοπ του bananioti)

Προτάσεις για χριστουγεννιάτικα δώρα και γιορτινές αγορές

 

Λοιπόν, σου έφτιαξα έναν μικρό κατάλογο όπως σου είχα υποσχεθεί, για να μην χάνεις χρόνο στα μαγαζιά, στις προσφορές και στις εκπτώσεις. Κατάλογο χάρτινο, λίγο από σιωπή και λίγο από καπνό, όπως άλλωστε όλες οι ειλικρινείς χειρονομίες.
Πάρε όλα τα προηγούμενα Χριστούγεννα των ανθρώπων τυλιγμένα σε συσκευασία δώρου, βαλμένα κάτω από ένα δέντρο που φέτος δεν στολίστηκε. Την σπασμένη σολ μιας κιθάρας που κάποτε είπε τα κάλαντα σε κάποια γειτονιά,   την μίζερη φάτνη στην άδεια σχολική αίθουσα, την κουτσουρεμένη εξωστρέφεια του  στολισμού στο δημαρχείο και την δημόσια υπηρεσία.  Πάρε εκείνη την αίσθηση όταν η μάνα σου εφημερεύει παραμονή πρωτοχρονιάς, τον παιδικό πυρετό εκείνη την πρωτοχρονιά της ίωσης και κυρίως το δέντρο υπέροχα να καίγεται στην πλατεία εκείνο τον Δεκέμβρη (έτσι όμορφα να καίγεται κάθε χρόνο). Πάρε τα Χριστούγεννα του 1999 λίγο πριν το 2000 μπουκωμένα σαν γαλοπούλα με την πιο κενή αισιοδοξία. Τους γείτονες που πάντα τα Χριστούγεννα σουβλίζουνε αρνί, τσουγκρίζουν αυγά και εύχονται ‘’ Ευτυχισμένος ο καινούργιος Πάσχας!’’
Πάρε τον Αι Βασίλη που ο λύκος τον έφαγε επειδή τον μπέρδεψε με την κοκκινοσκουφίτσα.    Έναν άνθρωπο άξιο, να βομβαρδίσει τα Sweatshops των ξωτικών στη Φινλανδία, εκεί που παιδιά δουλεύουν σε αλυσίδα παραγωγής για να γεμίσουν τον σάκο του Αι Βασίλη (Kill Bill). Άναψε μια λαμπάδα πάνω απ όλη την εορταστική χοληστερίνη και όταν τα παιδιά χτυπήσουν για τα κάλαντα δωροδόκησέ τα –όχι με λεφτά, όχι με γλυκά- αλλά με φωτογραφίες του Λένιν, του Αρθούρου Ρεμπώ και του Τζέκινς Χαν (γράψε πίσω από τις φωτογραφίες το σύνθημα: ‘’ το πρωινό ξύπνημα μας εξαγριώνει’’).  
Μάζεψε αρκετό χαρτί περιτυλίγματος ώστε να πακετάρεις τέσσερα χρόνια κρίσης. Πάρε ένα μαγκάλι να κάψεις μέσα του όλη την αθωότητα των κυνικών, να ζεστάνεις όλη σου την απώλειά . Μια ευχή στην πρόποση που δεν ακούστηκε καθαρά και ύστερα μεταμφιέστηκε σε όλες τις ευχές και όλες τις προπόσεις. Πάρε όλη αυτή τη σιωπή που γδέρνει απλωμένη μπρος στο καινούριο που τόσο σε φοβίζει (όλους μας φοβίζει). Την μοναξιά στην πλατεία Συντάγματος, όλα όσα δίνουν αυτοί που δεν έχουν. Τον φίλο που μετρά αντίστροφα στο Skype μαζί μας, σε κάποια εστία, κάποιου πανεπιστημίου, κάπου μακριά. Πάρε έναν διακόπτη που σβήνει όλα τα ηλίθια λαμπιόνια των μπαλκονιών. Έναν πρωτοχρονιάτικο λαχνό που κερδίζει 1)ένα πολυμίξερ, 2)μια σακούλα χασίς, 3)λίγη κατανόηση.
Πάρε τον μικρό τυμπανιστή και μάθε τον να παίζει Drums μπας και σταματήσει να μυξοκλαίει. Το ‘’ Ζυστίν ‘’του Μαρκησίου Ντε Σαντ και χάρισε το σε κάποιον Μητροπολίτη (για πλάκα). Πάρε το τελευταίο βιβλίο της Σώτης Τριανταφύλλου, θάψε το τρία μέτρα κάτω από τη γη ώστε να φυτρώσει αργότερα ένα λιβάδι μισάνθρωπα αγκάθια. Το πλαστικό δέντρο που ποτίζουμε όλο τον χρόνο, τα Χριστούγεννα όλων των αγέννητων συγγενών.
Πάρε μια κάλτσα γιορτινή που σκόνταψε και έπεσε στο τζάκι και το βλέμμα του 6χρονου που την κοιτά να καίγεται και χαίρεται γιατί είναι κατά της παγκοσμιοποίησης των γιορτών και της ημερολογιακά  και εμπορικά επιβεβλημένης ευωχίας. Το τζάκι ενός εγωιστή γίγαντα, το οποίο ανάβει με συνέπεια κάθε βράδυ των γιορτών ώστε να καψαλίσει αυτόν τον εισβολέα των δώρων, τον ενοχλητικό, αλκοολικό χοντρομπαλά του γιοχοχό και της κοκακόλας. Πάρε κυρίως το δράμα του δυσλεκτικού ξαδέρφου μου που πάντα μπέρδευε τον Ρούντολφ το ελαφάκι, με τον Ρούντολφ Ες των Ναζί.
 Όχι με ημερολόγια, όχι με πρωτοχρονιές, όχι με αντίστροφες μετρήσεις. Έτσι μετριέται ο πραγματικός χρόνος για όλους εμάς. Λίγο να στεκόμαστε μαζί και λίγο να τρέχουμε τρομαγμένοι.
 

(Στην εφημερίδα Εποχή)

EMOYA HOTEL: Η φτώχεια ως προϊόν πολυτελείας

Το πολυτελές ξενοδοχείο Emoya βρίσκεται στην καρδιά της Νότιας Αφρικής κοντά στην πόλη Μπλουμφοντέιν. Οι παροχές και οι εικόνες του δεν διαφέρουν και πολύ από τις πολύχρωμες φωτογραφίες με τα χιλιάδες θαυμαστικά και τα πολύχρωμα πλαίσια στις σελίδες των ταξιδιωτικών διαφημίσεων. Ένας προορισμός που χαζεύει κανείς όταν θέλει να φάει τα περισσευούμενα λεφτά του σε ποια καινούργια εξπίριανς (ουάου!), ή απλά θέλει να φάει το χρόνο του με πρόχειρα όνειρα μιας χρήσης ξεφυλλίζοντας τυχαίες χαζομάρες και ξεχνώντας τες αμέσως μετά. Το ξενοδοχείο προσφέρει ιδιωτικές διασκεδάσεις, συνεδριακό κέντρο, σπα, ταξίδια στην άγρια φύση όπου ο ταξιδιώτης μας μπορεί να παίξει άφοβα με καμηλοπαρδάλεις, πουλιά, πάπιες, ρινόκερους, τσίταχ και λιοντάρια ή να φάει αγγλικό πρωινό σε παραδοσιακά εστιατόρια που θυμίζουν τη θαλπωρή του πολέμου των Μπόερς. «Απολαύστε ένα ηλιοβασίλεμα που θα σας κόψει την ανάσα συνοδεύοντάς το με ένα ποτήρι κρασί ή καθίστε στην πολυτελή μας βεράντα δίπλα στη φωτιά κοιτάζοντας τα αστέρια, ακούγοντας τα τσακάλια να ουρλιάζουν και τα λιοντάρια να βρυχώνται. Μπορείτε να τα έχετε όλα…» μας πληροφορεί το διαφημιστικό του ξενοδοχείου.

Επειδή, όμως, πάνω κάτω όλοι στη Νότια Αφρική κάνουν βόλτες σε πολυτελείς βεράντες, υπέροχα σπα και στον ελεύθερο χρόνο τους παίζουν χαστούκια με χαζοχαρούμενα λιοντάρια (γι’ αυτό άλλωστε όλοι στεναχωρήθηκαν τόσο που πέθανε ο Νέλσον ο Μαντέλα) το ξενοδοχείο έπρεπε να εφεύρει μια νέα ατραξιόν και μια νέα πολυτέλεια για να προσελκύσει πελάτες: έτσι δημιούργησε την Shanty Town, μια παραγκούπολη όπου οι πλούσιοι πελάτες του Emoya Hotel μπορούν να ζήσουν την περιπέτεια της φτώχειας και της εξαθλίωσης και μάλιστα σε πολύ προσιτές τιμές (ελάχιστα πιο ακριβή από το σπα).
Όπως μας πληροφορεί άλλωστε και το σάιτ του ξενοδοχείου: «Εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε πρόχειρα παραπήγματα σε όλη τη Νότια Αφρική. Οι οικισμοί αυτοί αποτελούνται από εκατοντάδες σπίτια, κολλητά το ένα στο άλλο. Ένα κατάλυμα συνήθως χτίζεται από παλιές μεταλλικές λαμαρίνες ή από οποιοδήποτε άλλο αδιάβροχο υλικό και κατασκευάζεται έτσι ώστε να δημιουργεί ένα μικρό «σπίτι» (με εισαγωγικά στην ιστοσελίδα) ή καταφύγιο όπου κάποιος μπορεί να ζήσει την καθημερινότητα του. Μια λάμπα παραφίνης, κεριά, ένα ράδιο με μπαταρίες, μια εξωτερική τουαλέτα (γνωστή ως long drop) και ένα δοχείο όπου ετοιμάζεται η φωτιά για το μαγείρεμα, είναι συνήθως κομμάτια του συγκεκριμένου λαίφ στάιλ.
Τώρα μπορείτε να ζήσετε την εμπειρία της ζωής στην Παραγκούπολη, μέσα στο φιλικό περιβάλλον ενός θεματικού πάρκου. Πρόκειται για τη μόνη παραγκούπολη στον κόσμο εξοπλισμένη με θερμαινόμενο πάτωμα και ασύρματη πρόσβαση στο διαδίκτυο!
Η Παραγκούπολη είναι ιδανική για ομαδικές εμπειρίες, μπάρμπεκιου, θεματικά πάρτι και την εμπειρία μιας ζωής. Η παραγκούπολή μας είναι απολύτως ασφαλής και φιλική για τα παιδιά».

Τουρίστες στη φτώχεια

Όσο ανόητο, κυνικά αποτρόπαιο, ή αποτρόπαια κυνικό, κι αν ακούγεται το συγκεκριμένο γεγονός δεν αποτελεί κάτι το τελείως καινούργιο. Ο τουρισμός από τους πλουσίους στις φτωχές περιοχές (slum tourism) είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται ήδη από τον 19ο αιώνα σε περιοχές όπως το Μανχάταν της Νέας Υόρκης ή το Λονδίνο. Στις μέρες μας είναι ιδιαίτερα δημοφιλής σε αναπτυσσόμενες χώρες όπως η Ινδία ή η Βραζιλία. Το Emoya Hotel δεν κάνει τίποτα παραπάνω από το να απομονώνει τα εξωτερικά χαρακτηριστικά των φτωχογειτονιών και να τα αναπλάθει ως γραφικότητες. Έτσι γίνεται σύμβολο μιας παγκοσμιοποιημένης χαμογελαστής σκληρότητας.
Στον κόσμο της νεοφιλελεύθερης οικονομίας, το κράτος δεν οφείλει για κανέναν λόγο να προσφέρει στους πολίτες του. Ο φτωχός δεν είναι κάποιος που έχει ανάγκη από βοήθεια, αλλά κάποιος που ευθύνεται για την κατάστασή του, κάποιος ένοχος που του αξίζει η τύχη του. Και όσο πιο συχνά η συγκεκριμένη λογική γίνεται ορατή κάτω από συγκεκαλυμμένους λόγους στην Ευρώπη της κρίσης, τόσο πιο πιθανό μοιάζει το να περάσουμε στο επόμενο βήμα: Ο φτωχός χάνει τις ιδιότητές του ως πολίτης αποκόπτεται από την κοινωνία και καθίσταται ξένος. Ένας μόνιμος ξένος που δεν μπορεί να διεκδικήσει την αλλαγή της κατάστασής του. Υποβιβάζεται, απογυμνώνεται από τα ανθρώπινα στοιχεία του. Γίνεται πράγμα, αντικείμενο, τοπίο για φωτογράφιση ενός κοινωνικού εξωτισμού, ενός κοινωνικού σαδισμού απολύτως ασφαλούς και φιλικού για τα παιδιά. Όταν η φτώχεια γίνεται προϊόν, ο κυνισμός γίνεται νόμισμα.


Υ.Γ.: Σε περίπτωση που θέλετε να στείλετε κάποιο υβριστικό μήνυμα στο ξενοδοχείο, αυτό είναι το μέιλ του: info@emoya.co.za. Εγώ πάντως ήδη έστειλα ένα υβριστικό γράμμα (στα ελληνικά κιόλας ώστε να ακούγομαι πιο θυμωμένος), φωτογραφίες πραγματικής φτώχειας και το τελευταίο βίντεο κλιπ του Νότη Σφακιανάκη για να τους εκδικηθώ.



(στην εφημερίδα Εποχή)

Τι είναι ΠΑΣΟΚ;

Κάθε τέλος είναι και μια στιγμή απολογισμού. Σήμερα που το ΠΑΣΟΚ στέκει συρρικνωμένο μέχρι την εξαφάνιση, ένα μεταμοντέρνο ΚΟΔΗΣΟ σε έναν αγώνα δρόμου από το σήμερα του ενεστώτα στο χθες του αορίστου, είναι ίσως ο κατάλληλος χρόνος να αναλογιστούμε: Τι είναι ΠΑΣΟΚ; Οχι τις πολιτικές, τα πρόσωπα, την ιστορία. Αλλά τις ανεπαίσθητες πινελιές που έβαψαν τις τελευταίες τρεις δεκαετίες την καθημερινότητά μας. Οχι απλά τα στοιχειωμένα ζιβάγκο, τα θερισμένα μουστάκια και τον ίλιγγο των ζεϊμπέκικων, αλλά την κληρονομιά του βαθύτερου τραύματος, αυτού που δεν φαίνεται αλλά αιμορραγεί σιωπηλά. Τι είναι λοιπόν ΠΑΣΟΚ; [Σημείωση: Κάποια σημεία ανήκουν στο παπανδρεϊκό ΠΑΣΟΚ και άλλα στο εκσυγχρονιστικό (ελάχιστα στο βραχύβιο γεωργακικό). Αυτό όμως που είναι ΠΑΣΟΚ περισσότερο απ’ όλα είναι η εγκλωβιστική συνύπαρξη των δύο.]

ΠΑΣΟΚ είναι οι κοιλάδες της ρόκας-παρμεζάνας. ΠΑΣΟΚ είναι η τηλεόραση στην κουζίνα. Η φράση: Η γυναίκα μου πήρε εισιτήρια για το Μέγαρο (επίσης το Μέγαρο). Να κατεβάζεις το παράθυρο του αυτοκινήτου και να λες: Πατριώτη, για (εκεί) καλά πάω; ΠΑΣΟΚ είναι το νέφος και ο καύσωνας. Το Παλέ ντε Σπορ και το Πόρτο-(κάτι). Ο Γιακούμπ, το πάθος για τα Ελγίνεια και η λέξη «μεζονέτα». Οι αεροσυνοδοί και τα καναπεδάκια. ΠΑΣΟΚ είναι να λες τη Heineken πράσινη. Το μπαράκι, η ταβερνούλα και κυρίως το κουτουκάκι. Τα τιμημένα γερατειά, τα δρακόντεια μέτρα, ο φόβος πως θα σου ρίξουν ναρκωτικά στο ποτό. Το: Καλά, εσύ είσαι πολύ ροκ. Το κόκκινο για τη ροδιά, το πράσινο για τα παιδιά, η πιλοτή, το τροχόσπιτο, τα ρεβεγιόν. Το να πηγαίνεις στον φούρνο και να αγοράζεις κουλουράκια, κριτσίνια, βουτήματα και να ξεχνάς να πάρεις ψωμί.

ΠΑΣΟΚ είναι να πηγαίνεις σε ένα σπίτι και να λες πως πας επίσκεψη. Επίσης να τους πηγαίνεις Μπαλαντάινς. Το να τρως σούσι και μετά βρόμικο. Η οικειότητα προς τον Ηγέτη και τους λοιπούς (τον Ανδρέα, τον Μένιο, τον Γιωργάκη, τον Βαγγέλη).

Ο Εγκέλαδος είναι ΠΑΣΟΚ. Ο γνωστός του γνωστού είναι ΠΑΣΟΚ. ΠΑΣΟΚ είναι τα πιάνο-μπαρ, το Ρεξόνα του Αναστόπουλου και τα ραμφίσματα του Ράμφου. ΠΑΣΟΚ είναι να μη φοβάσαι τίποτα παρά μόνο τον φόβο. ΠΑΣΟΚ είναι η τελευταία συναυλία των Πυξ Λαξ, τα ουφάδικα, η Ελούντα, το διάφανο σκέπασμα λεκάνης με τα ψαράκια. Το εγώ θα πληρώσω-όχι εγώ θα πληρώσω-μα σε παρακαλώ εγώ θα πληρώσω-μα θα μαλώσουμε.

ΠΑΣΟΚ είναι ο φόβος που μας ενώνει με τους άλλους (πλάκα κάνω). Ο Ντέταρι, οι πρώην Κωστόπουλοι, ΠΑΣΟΚ είναι ο κοτσαδόρος χωρίς βάρκα, το άσπρο πουκάμισο μέσα απ’ το παντελόνι, το τσιγάρο πίσω από το αυτί, οι αδερφοί Κατσιμίχα που τους εχθρεύονται οι Εβραίοι, ο πυροσβεστήρας στο αμάξι. Το «έχω και μια μπλούζα Τσε Γκεβάρα…». ΠΑΣΟΚ είναι το Ιλιον (άκλιτο), τα αποσιωπητικά στη μέση κάποιου τίτλου εφημερίδας, η φράση: Μανίτσα; Γαύρο; Η διαφήμιση του Nescafe (σ’ έναν κόσμο μαγικόοοο), τα σινθεσάιζερ και οι πάνω Διόσκουροι. ΠΑΣΟΚ είναι οι αερόσολες, η λέξη «Ζιγκολό», οι ανθισμένες φακές στο κεσεδάκι του γιαουρτιού, η Κάρμινα Μπουράνα να ηχεί στην ελληνική επαρχία. Αφού η οικογένεια φάει: «Να τα πάρουμε πακέτο. Δεν είναι για μας, είναι για τον σκύλο». ΠΑΣΟΚ είναι το να λες το τηλεκοντρόλ κομπιούτερ, το «τούτο δω μακέτο;», το Αντίρριο Ντε Τζανέιρο και ΠΑΣΟΚ είναι η κιθάρα του Νταλάρα. Το χαμόγελο του Γιάννου, τα σαρδάμ των διαδόχων, τα γέρνοντα υποβρύχια, οι Τσάροι της οικονομίας και τα φουντούνια.

ΠΑΣΟΚ είναι τρεις δεκαετίες, τέσσερις κυβερνήσεις και κάποιες δεκάδες ανασχηματισμοί. Ο τόκος που το παρόν πληρώνει σε ό,τι μας έφερε μέχρι εδώ. Μια φάλτσα αισιοδοξία, μια κάλπικη επιτυχία και μια θορυβώδης πτώση. Ενα χθες και κάποιο παρελθόν…

(Ο κατάλογος αυτός δεν έχει τέλος. Ή μάλλον θα τελειώσει μόλις το ΠΑΣΟΚ μείνει μια ανάμνηση, ξεχασμένη, ξεθωριασμένη, όμοια με μετεμφυλιακό κόμμα ή πορτρέτο μεσοπολεμικού βουλευτή. Καλείστε να τον συμπληρώσετε υποκειμενικά και κατά βούληση.)

(στην Εφημερίδα των Συντακτών)

Δηλαδή,πρέπει να γίνουμε βουλευτές για να μας αφορίσετε;

Όταν ο ε­πί­σκο­πος τον α­φό­ρι­σε, κά­ποιος πή­γε να τον ε­πι­σκε­φθεί για να του το α­να­γ­γεί­λει «Τα έ­μα­θες σιο­ρ-Ανδρέα, ο ε­πί­σκο­πος σε α­φό­ρι­σε» και τό­τε ο Λα­σκα­ρά­τος του α­πα­ντά: «Ευ­χα­ρι­στώ τον ε­πί­σκο­πο για τον α­φο­ρι­σμό, α­λ­λά θα τον πα­ρα­κα­λού­σα πο­λύ να μου α­φο­ρί­σει και τα πα­πού­τσια των παι­διών μου, για να μη λιώ­σου­νε οι σό­λες τους και υ­πο­βά­λ­λο­μαι σε έ­ξο­δα».



Αί­σθη­ση προ­κά­λε­σε πρό­σφα­τα η πα­ρέ­μ­βα­ση του Μη­τρο­πο­λί­τη Πει­ραιώς Σε­ρα­φείμ σε σχέ­ση με τη διεύ­ρυ­ν­ση του συ­μ­φώ­νου συ­μ­βίω­σης για τα ο­μό­φυ­λα ζευ­γά­ρια. Ο Μη­τρο­πο­λί­της σε μια σει­ρά α­πό υ­πέ­ρο­χες ε­μ­φα­νί­σεις βου­τη­γ­μέ­νες στη χρι­στια­νι­κή α­γά­πη, α­πεί­λη­σε πως θα α­φο­ρί­σει ό­ποιον βου­λευ­τή ψη­φί­σει υ­πέρ του συ­μ­φώ­νου συ­μ­βίω­σης, χα­ρα­κτή­ρι­σε την ο­μο­φυ­λο­φι­λία ως σι­χα­με­ρό και α­κά­θα­ρ­το α­μά­ρ­τη­μα, το σύ­μ­φω­νο ως ύ­βρη προς θε­ούς και α­ν­θρώ­πους, ταύ­τι­σε τους ο­μο­φυ­λό­φι­λους με τους κτη­νο­βά­τες, α­πά­ντη­σε στους ε­πι­κρι­τές του και α­πέ­στει­λε ε­πι­στο­λή στο ΠΑ­ΣΟΚ α­πει­λώ­ντας το και αυ­τό με α­φο­ρι­σμό.
Και ε­νώ σε κά­θε λο­γι­κή χώ­ρα το πε­ρι­στα­τι­κό θα α­πο­τε­λού­σε έ­να ευ­χά­ρι­στο α­νέ­κ­δο­το για να συ­ζη­τού­με τις ώ­ρες που δεν έ­χου­με τί­πο­τα να πού­με, στην ση­με­ρι­νή Ελλά­δα των Φαή­λων, των Τα­μή­λων και των Άδω­νις (πά­ντα ά­κλι­το) α­πο­κτά πο­λι­τι­κή ση­μα­σία: πο­λ­λοί βου­λευ­τές της Νέ­ας Δη­μο­κρα­τίας α­ρ­νή­θη­καν να ψη­φί­σουν τη διεύ­ρυ­ν­ση, το σύ­μ­φω­νο πά­γω­σε και η κα­τα­δι­κα­σμέ­νη α­πό το δι­κα­στή­ριο του Στρα­σβού­ρ­γου χώ­ρα κα­λεί­ται να πλη­ρώ­σει το ευ­ρω­παϊκό της πρό­στι­μο. Το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο φυ­σι­κά εί­ναι πως στην Ελλά­δα των δια­χω­ρι­σμών, μια α­κό­μα κοι­νω­νι­κή ο­μά­δα πα­ρα­μέ­νει πε­ρι­θω­ριο­ποιη­μέ­νη και α­πο­κλείε­ται, με τρό­πο πα­ρά­λο­γο, ε­πι­θε­τι­κό και α­πό­λυ­το. Και ό­λα αυ­τά υ­πό το φό­βο της ρο­μ­φαίας ε­νός Γκά­ντα­λ­φ-Τα­λι­μπάν που το μό­νο που ζη­τά εί­ναι να α­σκεί κο­σμι­κή ε­ξου­σία με σύ­μ­μα­χο το θεό, τους α­γ­γέ­λους, α ναι και την πο­λι­τι­κή ε­πι­ρ­ροή που η ε­κ­κλη­σία α­σκεί στο ποί­μνιό της. Για­τί η Σα­μα­ρι­κή Νέα Δη­μο­κρα­τία του σή­με­ρα, στην πρα­γ­μα­τι­κό­τη­τα α­ντι­πο­λι­τεύε­ται το πιο σκο­τει­νό πα­ρε­λ­θόν της ε­λ­λη­νι­κής λαϊκής δε­ξιάς.

Γκά­ντα­λ­φ

Ο Σε­ρα­φείμ Πει­ραιώς εί­ναι γνω­στός στους α­να­γνώ­στες της «Επο­χής». Πο­λ­λοί θα θυ­μού­νται την ε­πι­στο­λή - φω­τιά που μας εί­χε στεί­λει πέ­ρυ­σι, ό­ταν το­λ­μή­σα­με να κά­νου­με κρι­τι­κή στα σχό­λια του για τη δαι­μο­νο­ποίη­ση της πε­ο­λι­χίας. Στην ε­πι­στο­λή αυ­τή, α­φού μας προ­ει­δο­ποιού­σε πως «οι λοι­δο­ρίες Σας θα εί­ναι ο με­γα­λύ­τε­ρος δή­μιός Σας», κα­τέ­λη­γε με το ευ­φυές: «Εύ­χο­μαι ει­λι­κρι­νά ο Θεός να μη “στή­ση” στις ψυ­χές Σας την α­μα­ρ­τία αυ­τή» (α­ντι­λα­μ­βά­νε­στε φα­ντά­ζο­μαι τι ση­μαί­νει μια τέ­τοια φρά­ση σε μια ε­πι­στο­λή με θέ­μα την πε­ο­λει­χία). Στη συ­νέ­χεια, ο μη­τρο­πο­λί­της α­πα­σχό­λη­σε τη δη­μο­σιό­τη­τα ό­ταν κα­τέ­θε­σε μή­νυ­ση ε­νά­ντια στο θέ­α­τρο Χυ­τή­ριο και μά­λι­στα συ­νο­δευό­με­νος α­πό βου­λευ­τές της Χρυ­σής Αυ­γής (Ο ί­διος βέ­βαια το κα­λο­καί­ρι του 2012 πε­ριέ­γρα­φε τη Χρυ­σή Αυ­γή ως ο­μά­δα πα­γα­νι­στών, α­σύ­μ­βα­τη και α­ντι­θε­τι­κή προς το χρι­στια­νι­σμό).
Έπει­τα, προ­ει­δο­ποίη­σε πως «αν δια­χω­ρί­σε­τε Κρά­τος και Εκκλη­σία θα διε­κ­δι­κή­σω ό­λη την Πει­ραϊκή χε­ρ­σό­νη­σο», με α­φο­ρ­μή προ­σπά­θεια του συ­ν­δυα­σμού «Το λι­μά­νι της α­γω­νίας» να α­ξιο­ποιή­σει τον πα­λιό θε­ρι­νό κι­νη­μα­το­γρά­φο «Φα­ντά­ζιο», με­τα­τρέ­πο­ντας τον σε πο­λι­τι­στι­κό κέ­ντρο και να μην ε­πι­τρέ­ψει να οι­κο­δο­μη­θεί α­πό τη Μη­τρό­πο­λη. Στα highlight του Μη­τρο­πο­λί­τη μας υ­ψη­λή θέ­ση κα­τα­λα­μ­βά­νει το ό­τι κά­λε­σε σε μο­νο­μα­χία με α­για­σμό τον κα­θο­λι­κό Αρχιε­πί­σκο­πο Αθη­νών. Ο δι­κός μου α­για­σμός θα ευω­διά­ζει ε­νώ ο δι­κός του θα «ό­ζη φρι­κω­δώς» σχο­λία­σε. Η Άγρια Δύ­ση συ­να­ντά τον Πα­που­λά­κο.

Θε­ρ­μή πα­ρά­κλη­ση

Αγα­πη­τέ Μη­τρο­πο­λί­τη Σε­ρα­φεί­μ, εί­μα­στε παι­διά που με­γά­λω­σαν με ό­νει­ρα, παι­διά που πί­στε­ψαν πως θα κα­τα­φέ­ρουν κά­τι στη ζωή τους. Δου­λέ­ψα­με, ξε­νυ­χτή­σα­με, προ­σπα­θή­σα­με. Και τώ­ρα έ­ρ­χε­στε ε­σείς να τα κα­τα­στρέ­ψε­τε ό­λα. Μπο­ρού­με να κα­τα­λά­βου­με το δια­χω­ρι­σμό που κά­νε­τε α­νά­με­σα σε α­ν­θρώ­πους και ο­μο­φυ­λό­φι­λους, α­φού κά­τι τέ­τοιο ε­πι­βά­λ­λει η θρη­σκεία της α­γά­πης σας. Δεν μπο­ρού­με, ό­μως, να κα­τα­λά­βου­με το δια­χω­ρι­σμό που κά­νε­τε α­νά­με­σα σε πο­λί­τες και βου­λευ­τές α­πο­κλείο­ντάς μας α­πό τον α­φο­ρι­σμό. Θα σας πα­ρα­κα­λού­σα­με να το ξα­να­σκε­φτεί­τε και αν μπο­ρεί­τε να μας ε­πι­φυ­λά­ξε­τε την ί­δια τύ­χη με τους βου­λευ­τές που (ί­σως κά­ποια στι­γ­μή) ψη­φί­σουν το σύ­μ­φω­νο συ­μ­βίω­σης. (Επί­σης αν με α­φο­ρί­σε­τε μπο­ρεί­τε να α­φο­ρί­σε­τε και τον φί­λο μου Γιώ­ρ­γο Πρε­βε­δου­ρά­κη που μου χρω­στά­ει 20 ευ­ρώ; ). Ευ­χα­ρι­στώ.

(στην εφημερίδα Εποχή)

Ο κυνισμός ως τεκμήριο αθωότητας

Ο θάνατος της 13χρονης Σάρας, του κοριτσιού από την Θεσσαλονίκη που έχασε τη ζωή του από της αναθυμιάσεις του μαγκαλιού, έρχεται να προστεθεί στον αριθμό της απώλειας που αυξάνει μέρα την μέρα στην Ελλάδα της κρίσης. Κάθε θάνατος υπάρχει στη μοναξιά της οδύνης, στην αυτοτέλεια του οριστικού και του πένθους. Ταυτόχρονα όμως δεν γίνεται να μην ξεπερνά  τα όρια που θα έθετε όποια απώλεια. Γιατί στην Ελλάδα της κρίσης ο θάνατος μοιάζει συγκάτοικός μας. 

Το ίδιο το περιστατικό περιγράφει –όχι το τυχαίο η το λάθος όπως θέλουν μερικοί- αλλά το σύνολο της κατάστασης που προηγήθηκε έτσι ώστε  το θύμα να βρεθεί στις συνθήκες του θανάτου. Τη φτώχεια, την εξαθλίωση, την απελπισία. Το γεγονός είναι εμφανές και αυτονόητο ήδη από την πληροφορία της είδησης. Αυτό που δεν είναι αυτονόητο είναι το πώς ορισμένοι (και είναι πια τελείως ορατοί και συγκεκριμένοι) αποφασίζουν να σχολιάσουν τόσο το γεγονός όσο και τις αντιδράσεις που αυτό προκάλεσε. Σε μια σειρά άρθρων, τηλεοπτικών ή διαδικτυακών σχολίων, το γεγονός περιγράφηκε ως ένα ατυχές συμβάν, ως μια τραγωδία κακής τύχης. Άλλοι πρότειναν (οριακά επέβαλαν) να σιωπήσουμε. Είναι οι ίδιοι που σε μια σειρά από περιστατικά και καταστάσεις (ας θυμηθούμε το παρόμοιο περιστατικό της Λάρισας) έκαναν λόγο για την ‘’προπαγάνδα της συγκίνησης’’,  οι ίδιοι που έλεγαν πως οι λιποθυμίες από την πείνα στα σχολεία είναι αστικοί μύθοι. Στη χυδαία τους εξίσωση, το όποιο συναίσθημα, όποια λύπη και όποια οργή, όποια περιγραφή της πραγματικότητας με όρους καθημερινής ζωής ταυτίζεται με τον λαϊκισμό, τον αποπροσανατολισμό, τον εύκολο συναισθηματισμό. 

Προσπαθούν να μας πείσουν πως η πολιτική μπορεί να ρυθμίζει σχεδόν όλες τις παραμέτρους της ζωής, αλλά καμία σχέση δεν έχει με την ίδια τη ζωή. Γιατί η πολιτική της κρίσης πρέπει να μείνει σε αριθμούς, σε μετρήσεις και διαγράμματα. Αν εξατομικευτεί μεταμορφώνεται σε μαγκάλια, αυτοκτονίες, αστέγους και ουρές στα συσσίτια και άντε τότε να μιλήσεις για Success Story. Στην Ελλάδα της κρίσης, η χρήση μιας φωτογραφικής μηχανής βαφτίζεται ακραίος λαϊκισμός.

Στην μνημονιακή χρήση της γλώσσας, ο κυνισμός ταυτίζεται με την κοινή λογική, η κοινή λογική με την αθωότητα.  Στην Ελλάδα της κρίσης οι δήμιοι της λέξης, φορούν φωτοστέφανα.


(στην εφημερίδα των Συντακτών)

Είμαστε όλοι Κωστόπουλοι!

Τέλος εποχής. Και ξανά τέλος εποχής. Τοποθετήσαμε αυτή την ταμπέλα σε τόσα περιστατικά – γεγονότα σημαντικά ή μικρά γεγονότα με συμβολική συμπύκνωση-που δεν έχει μείνει χώρος για να καρφιτσώσουμε ούτε ένα ελάχιστο σημαιάκι αφετηρίας. Ας είναι. Μια ταμπέλα ακόμη: Ο Π. Κωστόπουλος παρουσιάστηκε αυτοβούλως στο αστυνομικό τμήμα την Τρίτη το πρωί και συνελήφθη για χρέη προς το Δημόσιο (προφανώς η δίκη πήρε αναβολή).

Ο Πέτρος Κωστόπουλος αποτελεί ενσάρκωση του τόκου που το παρόν μας πληρώνει στα δάνεια του παρελθόντος. Τον σημαιοφόρο του μεγάλου άδειου που έγινε τρόπος ζωής, στόχος ζωής, κυνήγι ύπαρξης. ‘’Είμαστε όλοι Κωστόπουλοι’’ διαφήμιζαν τα σκουπιδοέντυπα του, περιγράφοντας τον ίδιο ως ενσάρκωση ενός τρόπου για να υπάρχεις, του μόνου αποδεκτού τρόπου για να υπάρχεις, ως δυνατότητα του οποιουδήποτε για την κατάκτηση του πιο νανοειδούς μεγαλείου. ‘’Είμαστε όλοι Κωστόπουλοι’’ , αυτοδημιούργητοι που κατέβηκαν από το χωριό  για να κατακτήσουν τις βλαχομπαρόκ Βερσαλίες των Αθηνών. Ντοπαρισμένοι με απολιτίκ ατομισμό, απενοχοποιημένο κυνισμό, επιδεικτικό καταναλωτισμό,  με τον σεξισμό ως απόδειξη ανδρισμού, με μια επιταγή πολιτικής, αισθητικής και ιστορικής λήθης στα νεόκτιστα σαλόνια της ευδαιμονίας. Ήμαστε όλοι Κωστόπουλοι και σήμερα πενθούμε σιωπηλά και ανομολόγητα το Κάπρι της επίδειξης μας, την Ίμπιζα του ηδονισμού μας, το Μανχάταν της επιτυχίας μας.

Μα είμαστε ακόμη περισσότεροι αυτοί που πάντα πίστευαν πως Κωστόπουλος δεν γίνεσαι, αλλά καταντάς. Πως τα ρόλεξ δείχνουν πάντα την λάθος ώρα, πως όταν οδηγείς κάμπριο πάντα βρέχει, πως η ζωή είναι μεγάλη για να την κάνεις καρναβάλι. Σήμερα που κανείς δεν θέλει να είναι Κωστόπουλος, ο εναπομείναντας ένας, περιφέρεται σε νυχτερινές ζώνες, πρωινές ζώνες, στη ζώνη του Λυκόφωτος κουβαλώντας την μαύρη ζώνη της πιο επιδεικτικής κακογουστιάς, υπενθυμίζοντάς μας το βάρος της περασμένης ελαφρότητας. Το μεγάλο άδειο μετανάστευσε –για λίγο ίσως- στα FreePress,  σε επιλεγμένα θεματικά μπλογκ, στα σουίνγκ πάρτι των Ατενίστας στημένα πάνω από ένα λόφο σύριγγες στην Ομόνοια της πρέζας. Το πρωινό που ο Κωστόπουλος απουσίαζε από την εκπομπή του, λόγω των υποθέσεων του με την δικαιοσύνη, οι συμπαρουσιαστές του τοποθέτησαν στη θέση του μια κούκλα που αποκαλούσαν ‘’Πέτρο’’. Φαντάζομαι πως λίγοι ήταν οι θεατές που κατάλαβαν τη διαφορά.

(Στην εφημερίδα των Συντακτών)

ΚΑΙ ΤΩΡΑ, ΚΑΤΙ ΤΕΛΕΙΩΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ...

Οι Μόντι Πάιθον εμφανίζονται μαζί μετά από 30 χρόνια

 

Οι ιπ­πό­τες που λέ­νε «νι», έ­νας νε­κρός πα­πα­γά­λος, η ιε­ρά ε­ξέ­τα­ση να βα­σα­νί­ζει με μα­ξι­λά­ρια και βο­λι­κούς κα­να­πέ­δες, το υ­πουρ­γείο του α­νό­η­του περ­πα­τή­μα­τος, έ­να κτί­ριο με α­σφα­λι­στές να βγαί­νει στα α­νοι­χτά της θά­λασ­σας και να με­τα­μορ­φώ­νε­ται σε πει­ρα­τι­κό κα­ρά­βι, ο Άλμπρε­χτ Ντί­ρερ σε ρό­λο βο­η­θού σε­ρί­φη, μα­θή­μα­τα αυ­τοά­μυ­νας για την πε­ρί­πτω­ση που κά­ποιος σας ε­πι­τε­θεί με μία μπα­νά­να, έ­νας α­γώ­νας μα­ρα­θω­νίου για ά­ντρες με τον πιο α­δύ­να­μο προ­στά­τη, έ­νας πο­δο­σφαι­ρι­κός α­γώ­νας α­νά­με­σα σε αρ­χαίους Έλλη­νες και γερ­μα­νούς φι­λο­σό­φους, στους λό­φους της Ιε­ρου­σα­λήμ μια σει­ρά σταυ­ρω­μέ­νων να τρα­γου­δά «Always look at the bride side of life».

Ο κό­σμος των Μό­ντι Πάι­θον υ­πήρ­ξε ε­ξί­σου ευ­ρύ­χω­ρος με τα ό­ρια της φα­ντα­σίας. Ένας κό­σμος ό­που τα α­ντί­θε­τα συμ­φι­λιώ­νο­νται, τα ξέ­να στοι­χεία συ­νυ­πάρ­χουν, το πα­ρά­δο­ξο συ­γκα­τοι­κεί με το κοι­νό­το­πο. Κα­νέ­να στοι­χείο δεν μοιά­ζει πα­ρά­ται­ρο κά­τω α­πό το δί­χτυ του α­τε­λείω­του γέ­λιου. Το δί­χτυ αυ­τό θα α­πλω­θεί ξα­νά, για μία και μό­νο πα­ρά­στα­ση, την 1η Ιου­λίου του 2014 στην α­ρέ­να Ο2 του Λον­δί­νου. Τριά­ντα χρό­νια με­τά τη διά­λυ­ση του, το τσίρ­κο θα συ­στα­θεί ξα­νά. Μία τέ­τοια συσ­σω­ρευ­μέ­νη α­να­μο­νή, άλ­λω­στε, μπο­ρεί και να ε­ξη­γή­σει το πώς τα ει­σι­τή­ρια της πα­ρά­στα­σης ε­ξαν­τλή­θη­καν σε 43,5 δευ­τε­ρό­λε­πτα.

Οι Μπιτ­λς της κω­μω­δίας

Οι Μό­ντι Πάι­θον υ­πήρ­ξαν οι Μπιτ­λς της κω­μω­δίας. Ο Τζον Κλι­ζ, ο Τέ­ρι Γκί­λια­μ, ο Έρικ Άιν­τλ, ο Τέ­ρι Τζόου­νς, ο Μάι­κλ Πέι­λιν και ο (μό­νος μα­κα­ρί­της) Γκρά­χαμ Τσάπ­μαν, άλ­λα­ξαν σε τέ­τοιο βαθ­μό το πρό­σω­πο της τέ­χνης τους, ώ­στε να μη γί­νε­ται κα­τα­νο­η­τό το πριν και το με­τά χω­ρίς την πε­ρι­γρα­φή της το­μής τους. Η κω­μι­κή ο­μά­δα πα­ρα­μέ­νει μέ­χρι και σή­με­ρα η ση­μα­ντι­κό­τε­ρη κω­μι­κή ε­ξα­γω­γή της Με­γά­λης Βρε­τα­νίας. Ίσως γι’ αυ­τό να μοιά­ζει σε ό­λους ε­μάς τους πε­ρι­φε­ρεια­κούς δέ­κτες της ως έ­νας πα­ρά­δο­ξος κο­μή­της. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, ό­μως, το ύ­φος και ο τρό­πος τον Μό­ντι Πάι­θον δεν μπο­ρούν να α­να­γνω­στούν ο­λο­κλη­ρω­μέ­να ε­κτός ι­στο­ρι­κού και κοι­νω­νι­κού πλαι­σίου. Η κω­μι­κή ο­μά­δα που ξε­κί­νη­σε στα τέ­λη της δε­κα­ε­τίας του ’60 βρί­σκει τους προ­γό­νους της στους (ε­λά­χι­στα γνω­στούς σε ε­μάς) κω­μι­κούς που προ­η­γή­θη­κα­ν: Στη ρα­διο­φω­νι­κή σου­ρε­α­λι­στι­κή υ­στε­ρία του Goon Show του Σπάικ Μί­λι­γκαν και του Πί­τερ Σέ­λε­ρς και στη hip πα­ρά­λο­γη κω­μω­δία του Πί­τερ Κουκ και του Ντάν­τλεϊ Μουρ. Ανα­ζη­τώ­ντας τις ρί­ζες του συ­γκε­κρι­μέ­νου χιού­μορ κα­τα­λή­γου­με πί­σω στην ί­δια την κα­τα­γω­γή της αγ­γλι­κής κω­μω­δίας: στη σά­τι­ρα του Τζον Σουί­φτ με τον Γκιού­λι­βέρ του να υ­πάρ­χει άλ­λο­τε σαν γί­γα­ντας και άλ­λο­τε σαν νά­νος, στα λί­με­ρι­κς του Έντουαρ­ντ Λιρ να θο­λώ­νουν τα ό­ρια α­νά­με­σα στο σο­βα­ρό και το γε­λοίο και στις ι­στο­ρίες του Λούις Κά­ρολ να δί­νουν σε έ­να παι­δι­κό πα­ρα­μύ­θι τις δια­στά­σεις ε­νός φι­λο­σο­φι­κού γρί­φου (ί­σως οι πιο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κές στά­σεις σε έ­να κω­μι­κό τα­ξί­δι με ά­πει­ρα λι­μά­νια). Κι αν η ε­πιρ­ροή που δια­μόρ­φω­σε την κω­μι­κή ο­μά­δα εί­ναι δύ­σκο­λο να κα­τα­γρα­φεί, η ε­πί­δρα­ση που αυ­τή ά­σκη­σε με­τά το σύ­ντο­μο πέ­ρα­σμά της μοιά­ζει α­δύ­να­το να α­πο­τι­μη­θεί. Η stand-up κω­μω­δία του Έντι Ίζαρ­ντ και το «Γυ­ρί­στε το γα­λα­ξία με ο­το­στόπ» του Ντά­γκλας Άντα­μς, τα κι­νού­με­να σχέ­δια του South Park (που τό­σα ο­φεί­λουν στα σχέ­δια της σει­ράς φτιαγ­μέ­να α­πό τον Τέ­ρι Γκί­λιαμ) και το σύ­νο­λο της Alternative Comedy στην Αγγλία της δε­κα­ε­τίας του ’80 εί­ναι ί­σως οι πιο ξε­κά­θα­ρες πε­ρι­πτώ­σεις που ε­πη­ρέ­α­σαν οι Μό­ντι Πάι­θον.

Μια αγ­γλι­κή υ­πό­θε­ση
Δεν θα ή­ταν, ό­μως, υ­περ­βο­λή να πού­με πως κά­θε κω­μι­κό σκε­τς που δια­δέ­χτη­κε την ε­πο­χή τους ο­φεί­λει κά­τι σε αυ­τούς.
Άλλω­στε, το σώ­μα του έρ­γου των Μό­ντι Πάι­θον (4 τη­λε­ο­πτι­κές σε­ζόν α­πό το 1969 μέ­χρι το 1974, 4 κι­νη­μα­το­γρα­φι­κές ται­νίες και ά­πει­ρες πα­ρα­στά­σεις) ξε­περ­νά κα­τά πο­λύ τη συμ­βο­λή στα στε­νά ό­ρια της τέ­χνης της κω­μω­δίας. Εί­ναι εν­δει­κτι­κό ό­τι μέ­χρι και η Μάρ­γκα­ρετ Θά­τσερ χρη­σι­μο­ποίη­σε έ­να α­πό­σπα­σμα α­πό το σκε­τς με το νε­κρό πα­πα­γά­λο (κα­τά γε­νι­κή ο­μο­λο­γία το γνω­στό­τε­ρο κομ­μά­τι της ο­μά­δας) στο συ­νέ­δριο του κόμ­μα­τος των Τό­ρις το 1990.
Για πολ­λούς η κω­μω­δία των Μό­ντι Πάι­θον δεν θα μπο­ρού­σε να αν­θή­σει σε έ­δα­φος δια­φο­ρε­τι­κό α­πό αυ­τό της αγ­γλι­κής κοι­νω­νίας. Στην κε­κτη­μέ­νη υ­πε­ρο­ψία μιας χα­μέ­νης αυ­το­κρα­το­ρίας, στο γύ­ψο ε­νός στρα­το­κρα­τι­κού πα­ρελ­θό­ντος, σε μια κοι­νω­νία ό­που οι γε­ρα­σμέ­νοι έ­χουν δια­μορ­φω­θεί έ­τσι, ώ­στε να ται­ριά­ζουν α­πό­λυ­τα στις τα­πε­τσα­ρίες και τα έ­πι­πλα, στην ο­μί­χλη της αγ­γλι­κής γρα­φειο­κρα­τίας, στις πα­ρα­δό­σεις που βου­λιά­ζουν στη μου­ντά­δα της ε­πα­νά­λη­ψης, σε έ­να ε­ξώ­στρε­φο και κα­τα­πιε­στι­κό πα­ρά­λο­γο που τό­σο συ­χνά ο μό­νος α­ντί­λο­γος που μπο­ρείς να αρ­θρώ­σεις α­πέ­να­ντί του εί­ναι ε­ξί­σου πα­ρά­λο­γος, αλ­λά αυ­τή τη φο­ρά χα­μο­γε­λα­στά α­ναι­δής.
Η κω­μι­κή ε­ξά­δα των Μό­ντι Πάι­θο­νς προσ­διό­ρι­σε α­πό την αρ­χή το χιού­μορ δί­νο­ντας του νέες δια­στά­σεις και ο­δη­γώ­ντας το προς νέες κα­τευ­θύν­σεις. Σε κα­μία άλ­λη πε­ρί­πτω­ση η δο­μι­κή α­φαί­ρε­ση δεν συν­δυά­στη­κε σε τέ­τοιο βαθ­μό με την τέρ­ψη της θέ­α­σης, σε κα­μία άλ­λη πε­ρί­πτω­ση το γέ­λιο δεν α­να­ρω­τή­θη­κε τό­σο συ­χνά για τους λό­γους για τους ο­ποίους γε­λά, σε κα­μία άλ­λη πε­ρί­πτω­ση μια δη­μιουρ­γία δεν ε­ξα­σφά­λι­σε τέ­τοια ι­σο­πέ­δω­ση στο σώ­μα της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας. Όταν βρί­σκε­σαι α­ντι­μέ­τω­πος με τα κω­μι­κά κομ­μά­τια των Μό­ντι Πάι­θο­νς δεν εί­σαι πο­τέ σί­γου­ρος για το αν αυ­τό που α­πλώ­νε­ται μπρο­στά σου εί­ναι υ­ψη­λό χιού­μορ ή φτη­νό α­στείο, αν εί­ναι μια πα­ρά­δο­ξη εκ­δο­χή τέ­χνης ή α­πλά χα­βα­λές. Αυ­τό, ό­μως, που γί­νε­ται εύ­κο­λα δια­κρι­τό, α­κό­μα και σή­με­ρα –30 χρό­νια με­τά την τε­λευ­ταία συ­νά­ντη­ση της ο­μά­δας και λί­γους μή­νες πριν την ε­πό­με­νη–, εί­ναι πως το α­πο­τέ­λε­σμα δεν εί­ναι τί­πο­τα πε­ρισ­σό­τε­ρο α­πό τη δη­μιουρ­γία μιας πα­ρέ­ας που ε­ξε­τά­ζει τα ό­ριά της. Και τα ό­ρια αυ­τά ξε­χει­λώ­νουν μέ­χρι και σή­με­ρα το στε­νό γι­λέ­κο της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας.

(στην εφημερίδα Εποχή)

Ο Φώσκολος, ο Άδωνις και το ‘’Ωραίον’’

‘’… κι ανθρώπους και μνημεία και τις υστερινές θωριές και απομεινάρια τ’ ουρανού και της γης , όλα ο καιρός αλλάζει…’’

Ούγκο Φώσκολο, οι Τάφοι

Στις αρχές Νοεμβρίου κηδεύτηκε ο Νίκος Φώσκολος. Τόσο η απόσυρσή του από την τηλεόραση όσο και τα σημαντικά γεγονότα της συγκεκριμένης περιόδου έκαναν το νέο να περάσει στις πίσω σελίδες των ειδήσεων όπως ήταν αναμενόμενο. Ποια είναι όμως η κληρονομιά που άφησε πίσω του;

Κάθε εποχή γνώρισε τον δικό της Φώσκολο. Οι παλαιότεροι τον Φώσκολο των κινηματογραφικών εμπορικών επιτυχιών: «Κονσέρτο για πολυβόλα», «Ορατότης μηδέν» κτλ. Οι μεταγενέστεροι τον τηλεοπτικό ‘’Άγνωστο πόλεμο’’ και οι πιο πρόσφατοι την ‘’Λάμψη’’ και το ‘’Καλημέρα ζωή’’. Άσχετα από τις μεταμορφώσεις του, ο μονοσήμαντος κόσμοςτης μελό επιφάνειας, έμενε πάντα σταθερός: οι άντρες ήταν πάντα άντρες, κάποιο ανθρωπόμορφο κτήνος πάντα απειλούσε την οικογενειακή νηνεμία, οι εγκληματίες πάντα προέρχονταν από τις φτωχογειτονιές. Οι καλοί ήταν καλοί, οι κακοί κακοί και οι γυναίκες νοικοκυρές (εκτός αν ήταν γυναίκες-αράχνες οπότε εκεί αλλάζει). Το επιθετικό και κοινότοπο κιτς του Νίκου Φώσκολου υπήρξε πάντοτε ως ένα άστοχο και ατελείωτο επίθετο (καμένο με βούτυρο και όχι με λάδι) σε μια πρόταση χωρίς ουσιαστικό. Η γλώσσα τον σίριαλ ήταν πάντα φτιαγμένη από βαμβάκι και ο διάλογος μπούκωνε τον τηλεοπτικό χρόνο. Γιατί τα έργα του Φώσκολου  είχαν πάντα χρηστική και ποτέ τους αισθητική αξία: όμοια με ένα μπιμπλό που καταλαμβάνει τον χώρο σε άδειες βιβλιοθήκες σαλονιών, έτσι και τα δημιουργήματα αυτά παραγέμιζαν τον χρόνο. Μαζί με τον Νίκο Φώσκολο δύει και το κακόγουστο μιας άλλης εποχής. Οι κολόνες με τους κίονες στα σαλόνια,   τα αντικείμενα που ήταν στολισμένα με κοχύλια, τα πλαστικά άνθη που δεν γερνούν, τα τσολιαδάκια και τα κεντήματα, τα σκονισμένα λικεράκια σε κάποιο βαθύ ντουλάπι, το απειλητικό τρίγωνο από το σεμεδάκι της γιαγιάς που απλώνει τον εαυτό του εντός της οθόνης της τηλεόρασης. 

Σήμερα τα αποσπάσματα των σίριαλ αυτών είναι καταδικασμένα να επιβιώνουν ως ιντερνετικές σάτιρες του ίδιου του  εαυτού τους. Και αν κάτι τέτοιο προκαλεί ανακούφιση δεν θα έπρεπε ταυτόχρονα να εξετάσουμε ποια αντίστοιχα σημεία έχουν καταλάβει την θέση τους;   

Η καταγραφή του κιτς στην συγχρονία του μοιάζει κοπιαστικό και δαιδαλώδες εγχείρημα. Αν δεχτούμε όμως πως ένα από τα βασικά του χαρακτηριστικά είναι η επιθετικότητά με την οποία εκφράζεται και κάνει αισθητή την παρουσία του δεν έχουμε παρά να κοιτάξουμε την επιφάνεια των ωρών μας ώστε να δούμε να λάμπει με ένα επίχρυσο χαμόγελο. Λίγες μέρες μετά την κηδεία του Νίκου Φώσκολου ο Αντώνης Σαμαράς μίλαγε από τα έδρανα της βουλής κατά τη συζήτησης για την πρόταση μομφής. Το μάγκικο ύφος, η κουτσαβάκικη εκφορά αλλά κυρίως το λεκτικό κολλάζ που επέλεξε να εκθέσει –αν και πολιτικά πρωτόγνωρο- έμοιαζε με το  οικείο εκείνο κιτς των σίριαλ που έφυγαν:‘’Αν θέλετε να τα λέμε πιο συχνά’’, ‘’Ακούστε και αυτό καλό θα σας κάνει’’, , ‘’Σαίξπηρ’’ ‘’Τζουρουασικπουαρκ’’κτλ . Κάποιοι μάλιστα δεν δίστασαν να τον παρομοιάσουν με τον ήρωα του Φώσκολου, αστυνόμο Θεοχάρη (νομίζω εγώ το έγραψα).

 Αν όμως υπάρχει ένας πολιτικός που να ενσαρκώνει την αισθητική αυτών των σίριαλ και να την επανασηματοδοτεί στο νέο πλαίσιο του σήμερα αυτός δεν μπορεί να είναι άλλος από τον υπουργό μας, τον Άδωνι Γεωργιάδη. Ο ρηχός και άδειος του λόγος, η εύκολη μαγκιά ως πολιτικό επιχείρημα, οι άπειρες τηλεοπτικές του εμφανίσεις  εμπλουτισμένες από μια τραμπούκικη υστερία είναι βγαλμένες από την πιο επιθετική κακογουστιά του παρελθόντος. Σε αυτή την τηλεοπτική σκηνή χωρίς βάθος παρασκηνίου, η πολιτική καταλήγει να θυμίζει τηλεοπτικό υποπροϊόν (γενέθλιος άλλωστε τόπος της δημόσιας παρουσίας του υπουργού). Η Ελλάδα του σήμερα, μοιάζει με την ανοιχτή τηλεόραση  που παίζει επαναλήψεις σ’ ένα ερημωμένο σαλόνι.

(στην Εφημερίδα των Συντακτών)